Isparta ve Burdur illeri bal arılarında (Apis mellifera L.) kış sonu kayıplarının mikrobiyal ve paraziter hastalıklar yönünden incelenmesi

Erkay Özgör
Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Anabilim Dalı, 2012, 128 s.
TEZ NO: 321334
Sorgu Penceresine TEZ NO’yu yazarak Ayrıntılı Bilgi ve PDF dökümana ulaşmak için tıklayınız

ÖZET
2006 yılından beri dünyanın birçok yerinde kış sonunda görülen toplu arı ölümleri kaydedilmiştir. Bal arısı (Apis mellifera L.), polinasyon ve arı ürünlerinin üretimi açısından önemli bir böcektir. Bu nedenle, bilim adamları bal arılarındaki koloni kayıplarının sebeplerini bulmak ve bu kayıpları önlemek için çalışmalar yapmaktadır. Bal arısı kayıplarının, bal arısı patojen ve zararlıları (Nosema ceranae, bal arısı virüsleri, Varroa destructor), tarımsal ve kovan içi pestisitler, açlık, iklimsel faktörler, arıcı uygulamaları ve bu faktörler arasındaki birçok olası etkileşimler gibi çeşitli nedenleri vardır. Ayrıca, olası birçok ihtimal üzerinde de durulmaktadır.Bu araştırmada, Isparta ve Burdur illerinin kış sonu arı kayıpları incelenmiş ve bu amaçla, Isparta ilindeki 50 arılıktan 1500 adet ergin arı ile 10 adet yavrulu petek, Burdur ilindeki 38 arılıktan 1140 adet ergin arı ile 7 adet yavrulu petek toplanmıştır. Ayrıca, arazi çalışmaları sırasında arıcıların uygulamalarının değerlendirilmesi açısından arıcılara anket düzenlenmiştir. Anket sırasında elde edilen verilere göre; Burdur ili genelinde %35.6, Isparta ili genelinde ise %27.1 oranında arı ölümü kaydedilmiştir. Yapılan laboratuvar analizleri sonucunda, Isparta ve Burdur illerinden toplanan yavrulu petek örneklerinde herhangi bir yavru hastalığı belirtisine rastlanmamıştır. Seksen sekiz arılığın 32’sinde Varroa destructor tespit edilmiştir. Arılıkların 76’sında Nosema spp. teşhis edilirken 12’sinde herhangi bir Nosema sporu bulunamamıştır.Sonuç olarak, Isparta ve Burdur illerinden toplanan örneklerin incelenmesi ve arıcılara düzenlenen anketlerden elde edilen veriler ile, bu iki ilde görülen arı ölümlerinin olası nedenleri tespit edilmiştir. Patojenler, genetik faktörler ve çevresel faktörler gibi arıları etkileyen faktörlerin etkileşimleri ile arı ölümlerinin arttığı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Apis mellifera L.; Arı ölümleri; Bal arısı virüsleri; Burdur; Isparta; Koloni kayıpları; Nosema ceranae; Varroa destructor