Hatay ilinde üretilen balların eser element düzeyleri ve kemometrik yöntemlerle karakterizasyonu

Pınar Sultanoğlu
Yüksek Lisans Tezi, Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Anabilim Dalı, 2011, 117 s.
TEZ NO: 287550
Sorgu Penceresine TEZ NO’yu yazarak Ayrıntılı Bilgi ve PDF dökümana ulaşmak için tıklayınız

ÖZET
Türkiye’nin çok zengin bir bitki örtüsüne ve farklı iklim kuşaklarına sahip olması çok çeşitli balların üretilmesini sağlamaktadır. Farklı bölgelerin sahip oldukları bitki orijini ve çevresel faktörler üretilen balın kalitesini etkiler. Balın temel bileşimi karbonhidrattır. Karbonhidratların % 85-95’ni glikoz ve fruktoz oluşturmaktadır. Balın yapısında karbonhidratlardan başka organik asitler, amino asitler, mineral maddeler, vitaminler, enzimler ve aroma maddeleri mevcuttur. Balın üretildiği sezon, bitki örtüsü, iklim koşulları ve çevre kirliliği balın yapısına etki etmektedir. Dünyanın birçok yerinde baldaki ağır metal içeriğinin çevre kirliliğini belirlemede bir kriter olarak kullanılabileceği yönünde çalışmalar yapılmaktadır. Arı kolonilerinin çok farklı bitkisel kaynağa yayılım göstermeleri nedeni ile, son yıllarda çevresel bulaşma çalışmalarında arıların ve arı ürünlerinin indikatör olarak kullanılması yönünde çalışmalar yaygınlaşmaktadır.Bu çalışmada, Hatay genelinden toplanan 45 bal numunesinin ağır metal içerikleri belirlenip, biyokimyasal analizleri yapılarak, bölgedeki sanayiden ve çevresel kirlilikten etkilenip etkilenmediği araştırılmıştır. Ayrıca bölgede üretilen bu balların Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğine ve Avrupa Birliği standartlarına uygunluğunu araştırılmıştır. Bunun yanında toplanan bal örneklerinin eser element içeriğine bağlı olarak temel bileşen analizi ve öbekleme analizi gibi kemometrik tekniklerle kimyasal karakterizasyonu yapılmıştır.Ağır metal ve mineral içerikleri İndüktif çiftleşmiş plazma optik emisyon spektroskopisi (ICP-OES) ile yapılarak bal numuneleri içerisindeki 17 element (Al, B, Ba, Ca, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, K, Mg, Mn, Na, Ni, Pb, Sr ve Zn) tayin edilmiştir. Ca, K, Mg ve Na elementleri balda en fazla bulunan elementler olup; sırasıyla 219.375, 446.930, 49.064 ve 95.910 mg kg-1 içerdiği tespit edilmiştir. Al, B, Ba, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb, Sr ve Zn konsantrasyonları ise sırasıyla 4.434; 4.992; 0.153; 0.033; 0.031; 0.203; 1.249; 15.071; 0.563; 0.345; 0.389; 0.708 ve 4.709 mg kg-1 bulunmuştur
Anahtar Kelimeler: Bal; Hatay; eser elementler; indüktif eşleşmiş plazma optik emisyon spektroskop; kemometri