Propolisin antimutajenik etkilerinin Drosophila melanogaster’de araştırılması

Pınar Özge Özcan
Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Bölümü / Genel Biyoloji Anabilim Dalı, 2011, 80 s.
TEZ NO: 299474
Sorgu Penceresine TEZ NO’yu yazarak Ayrıntılı Bilgi ve PDF dökümana ulaşmak için tıklayınız

ÖZET
Propolis arıların bitki filiz ve tomurcuklarından topladığı, kovan giriş deliğini, çatlak ve kırıkları kapattığı, antibakteriyel, antiviral, antifungal, antioksidan, antiparazitik özelliklere sahip yapışkan ve reçine benzeri bir maddedir. Gıda katkı maddeleri (GKM) ise yiyecek ve içeceklerin üretiminde çeşitli aşamalarda modern teknolojinin getirisi olarak sıkça kullanılmaktadır. Özellikle et ve et ürünlerinin işlenmesinde kullanılan nitrit ve nitratların, gastrointestinal sistemde nitrozaminler gibi çeşitli önemli karsinojenlere dönüştüğü ve mutasyona neden olduğu bilinmektedir.Bu çalışmada Türkiye’nin Tekirdağ ilinden toplanan propolisin etanol özütünün antimutajenik etkileri, GKM’lerinden NaNO2 ve NaNO3’ın mutajenik etkilerine karşı Drosophila melanogaster’de somatik mutasyon ve rekombinasyon testi (SMART) ile araştırılmıştır.Propolisin etanol ekstraktının (PEE) 5,10, 20, 40 mg/ml’lik dozları ile uygulamalar 2 grup halinde yapılmıştır. İlk grupta 2. evre larvalarına propolis ön uygulamasından sonra NaNO2 veya NaNO3 uygulanmıştır. Diğer grupta (birlikte uygulama grubu) ise 3. evre larvalarına NaNO2 veya NaNO3 ile PEE aynı anda uygulanmıştır.NaNO2 ve PEE’nin birlikte uygulandığı grupta PEE’nin tüm dozları için klon indüksiyon frekansında azalma gözlenmiştir. NaNO3 gruplarından PEE’nin ön uygulama gruplarında da PEE’nin tüm dozları için klon indüksiyon frekansında anlamlı derecede düşüş saptanmıştır. PEE ve NaNO3’ın birlikte uygulandığı grupta PEE’nin antigenotoksik etkisinin doza bağlı olarak değiştiği gözlenmiştir. Ayrıca PEE’nin antigenotoksik etkisinin, ön uygulama grubunda, birlikte uygulama grubundan daha yüksek olduğu saptanmıştır. Propolisin içeriğindeki maddelerin antioksidan ve serbest radikalleri yakalama özellikleri sayesinde nitrozasyonu engellemesinden kaynaklanan güçlü antigenotoksik etkisi, N-nitrozamin öncülü GKM’lerinin genotoksik etkilerini önlediği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Drosophila melanogaster; PEE (Propolisin etanol ekstraktı); SMART; sodyum nitra; sodyum nitrit