Niğde ilinde üretilen ballarda bazı polisiklik aromatik hidrokarbonların tayini

Emrullah Yakupoğlu
Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Anabilim Dalı, 2010, 68 s.
TEZ NO: 271485
Sorgu Penceresine TEZ NO’yu yazarak Ayrıntılı Bilgi ve PDF dökümana ulaşmak için tıklayınız

ÖZET
Yüksek enerjili ve karbonhidratlı bir madde olan bal; tadı, aroması ve diğer üstün özellikleri nedeniyle insanlar tarafından daha çok bir besin ve enerji kaynağı olarak tüketilmektedir. Ancak bal, çevresel kirleticilerden en fazla etkilenen gıdalar arasında yer almaktadır. Bal arıları, bal yapımında kullanılmak üzere çiçek nektarı ve salgı toplama sırasında çok geniş yüzeylerle temas ederler. Bu yüzeyler, hava, su kaynakları, toprak ve bitkilerdir. Arılar, hava, su, toprak ve bitkilerdeki element bulaşmasını bala yansıtabilirler. Pestlerle mücadelede kullanılan pestisitlerin arıcılar tarafından yanlış ve bilinçsiz bir şekilde uygulanması sonucu bal ve balmumunda kalıntı bıraktığı bilinmektedir. Kovandan güveleri uzaklaştırmak amacıyla yapılan naftalin uygulama işlemi sonucu bal naftalinle kontamine olur. Niğde İli genelinden toplanan 67 bal örneğinde en önemli organik kirleticiler arasında yer alan polisiklik aromatik hidrokarbonlardan naftalin, antrasen ve benzo(a)piren aranmıştır. Analizlerde gaz kromatografisi kütle spektrometrisi (GC-MS) kullanılmış ve analizler sonucunda 24 bal örneğinde naftalin kalıntısına rastlanırken bunlardan üç tanesinin limitler üzerinde olduğu belirlenmiştir (GC-MS için tayin limiti 1 ppb, Türk Gıda Kodeksi ve Avrupa Birliği MRLs’e göre üst limit 10 ppb dir). Altı örnekte benzo[a]piren kalıntısına, sekiz örnekte ise antrasen kalıntısına rastlanmış ancak Türk Gıda Kodeksi ve Avrupa Birliği MRLs’de bu maddelere ait limit verilmediği için değerlendirme yapılamamıştır.
Anahtar Kelimeler: Bal, Polisiklik Aromatik Hidrokarbon, naftalin, asenaftalin, antrasen, piren.