Adapazarı ballarında polen analizi

Nilgün Erdoğan
Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Anabilim Dalı, 2007, 194 s.
TEZ NO: 201080
Sorgu Penceresine TEZ NO’yu yazarak Ayrıntılı Bilgi ve PDF dökümana ulaşmak için tıklayınız

ÖZET
Sakarya ili, Kaynarca, Kocaali, Karasu, Söğütlü, Ferizli, Hendek, Sapanca,Karapürçek, Pamukova, Geyve, Akyazı ve Taraklı ilçelerinin 65 farklıyöresinden 2005 yılı Temmuz, Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında toplanan balörneklerinde polen analizi yapılmıştır. Bu örneklerin 10 gramında bulunantoplam polen sayısı (TPS-10 g) ve bu polenlerin ait olduğu bitki taksonları tespitedilmiştir.Adapazarı ballarında 30’u familya düzeyinde 21’i cins düzeyinde olmak üzere,toplam 51 taksonun poleni teşhis edilmiştir. Bu polenlerin çoğu Apiaceae,Asteraceae, Boraginaceae, Brassicaceae, Fabaceae, Fagaceae, Lamiaceae,Rosaceae, Plantaginaceae, Poaceae ve Cistaceae familyasına aittir. Baldapolenlerine en yüksek oranda rastlanan takson ise yörenin doğal bitkilerindenolan Castanea sativa’dır.65 bal örneğinden 11 tanesi, sadece dominant ve eser polen bulundurduğu içinunifloral (tek çiçek kaynaklı) bal olarak belirlenmiştir. Unifloral balların 10tanesi Castanea balı, 1 tanesi Cynoglossum balı olarak tanımlanmıştır. Geriyekalan 54 bal örneği ise multifloral (çok çiçek kaynaklı) bal olarak belirlenmiştir.Adapazarı yöresi ballarının, genelde çok bitki kaynaklı olduğu tespit edilmiştir .Polen analizi sonucunda 25 bal örneğinde Castanea sativa, 5 örnekte Fabaceae, 4örnekte Rosaceae, 3 örnekte Cynoglossum, 3 örnekte Rhododendron ve birer balörneğinde ise Xanthium, Cistus, Hedysarum, Ranunculaceae, Rhamnaceae veScrophulariaceae polenleri dominant olarak tespit edilmiştir. Sekondermiktarda polenine rastlanan taksonlar ise 13 örnekte Fabaceae; 6 örnekteCastanea sativa; 4 örnekte Rosaceae; 4 örnekte Salix; 3 örnekte Rhododendron;3 örnekte Rhamnaceae; 2’şer örnekte Apiaceae, Brassicaceae, Cistus,Lamiaceae, Plantago, Scrophulariaceae ve 1’er örnekte ise Helianthus,Xanthium, Boraginaceae, Echium, Hedysarum, Poaceae,Chenopodiaceae/Amaranthaceae, Ranunculaceae ve Rumex’dir.Yapılan analizler sonucunda, Castanea sativa yöre balları için başlıca nektar vepolen kaynağı olarak belirlenmiştir. Fabaceae familyası, polenine en çokrastlanan ikinci, Rosaceae familyası ise üçüncü takson olarak tespit edilmiştir.Bunların dışında Apiaceae, Asteraceae, Boraginaceae, Brassicaceae veLamiaceae yöre ballarına kaynak oluşturan diğer taksonlardır.Ayrıca polen analizi sonucunda 32 bal örneğinde çeşitli miktarlardaRhododendron polenlerine rastlanmıştır.Adapazarı bal örneklerinin TPS-10 g’ının 3 859 ile 3 347 771 arasında değiştiğigörülmüştür. TPS-10 g miktarlarına göre gruplandırıldığında, 65 balörneğinden 8 tanesi poleni çok zengin (TPS 500 000-1 000 000 arası), 18 tanesipoleni zengin (TPS 100 000-500 000), 18 tanesi poleni normal (TPS 20 000-100000) ve 21 tanesi de polence fakir (TPS < 20 000) ballar olarak belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Bal; Polen Analizi; TPS-10 g