Varroa jacobsoni ile doğal enfeste balarısı kolonilerinde Koumafos etken maddesi içeren farklı farmasötik şekillerin etkinliği ve baldaki kalıntılarının araştırılması

Pınar Portakal
Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Anabilim Dalı, 2010, 66 s.
TEZ NO: 267072
Sorgu Penceresine TEZ NO’yu yazarak Ayrıntılı Bilgi ve PDF dökümana ulaşmak için tıklayınız

ÖZET
Varroa Jacobsoni İle doğal enfeste balarısı kolonilerinde koumafos etken maddesi içeren farklı farmasötik şekillerin etkinliği ve baldaki kalıntılarının araştırılması.Arıcılık, küçük sermaye ve az masrafla ve toprağa bağımlı olmaksızın yapılabilen, kısa sürede gelir getirebilen, orman içi ve kenarı köylerde yaşayan topraksız ve az topraklı çiftçilerin gelir düzeylerinin artmasını sağlayan bir tarım koludur. Bütün canlılarda olduğu gibi bal arılarında da birçok enfeksiyoz ve paraziter hastalık mevcuttur. Varroa, ülkemizde ve tüm dünyada arılar için önemli bir arı hatalığıdır.Bu çalışmayla koumafos içeren farklı farmasötik şekillerin (tablet, şerit ve çözelti) kullanımının karşılaştırılması yapılarak kullanım kolaylığı, varroa üzerindeki etkileri ve baldaki kalıntıları araştırılmıştır Çalışmada, 20 adet özel tel elekli, arıların geçemeyeceği ve düşen varroaların tekrar arılara ulaşamayacağı 5 cm derinliğinde 3,5 mm aralıklı ızgaralı varroa kapanlı polen taban çekmeceleri olan Langsthroth tipi kovan kullanılmıştır. Arı ırkı olarak da kış şartlarına dayanıklı yavru ve bal üretim kabiliyetleri yüksek yerli ırk arı kullanılmıştır. Çalışma kapsamında Varroa jacobsoni ile doğal enfekte kolonilerde koumafos etkin maddesi içeren üç farklı farmasötik şeklin etkinliği ve baldaki kalıntı durumu değerlendirmek için yavruların çok az olduğu Nisan ayında ilaç uygulaması yapıldı. V. jacobsoni ile doğal enfeste koloniler denemeye alınmadan önce en dış çerçevelerinden belli sayıda balarısı içinde eterli pamuk bulunan kavanozlara alınarak Varroa’lar sayıldı. V. jacobsoni sayımlarına göre gruplar eşitlenerek polen çekmeceleri temizlenip beyaz kâğıtla kaplandı ve tedavi öncesi bu alana düşen parazitlerin sayımı yapıldı. Sayımlara göre 4 grup oluşturuldu 1. Gruba kurabiye form 2. Gruba şerit form ve 3. Gruba da çözelti şekli prospektüslerinde belirtildiği şekilde ilaç uygulandı. 4.Grup tedavi edilmeksizin bırakılarak ve kontrol grubu olarak kabul edildi. Her Grup için 5 kovan kullanıldı. Uygulanan maddeler koumafos etkin maddesi içeren ve farmasötik şekilleri farklı olan ilaçlardır. Elde edilen bu verilerin değerlendirilmesinde Henderson-Tilton formülü kullanarak ilaçların etkinliklerinin % değerleri hesaplandı. Buna göre; kurabiye % 99; şerit % 97,63 ve çözelti % 96 etkili bulundu.Koumafos içeren ilaçların etken madde miktarlarının belirlenmesi ve insan sağlığı açısından önemi nedeniyle baldaki kalıntılarının tespit edilmesi için de balda analizler yapıldı. Elde edilen sonuçlara göre; etken madde miktarları, kurabiye formda 524 mg/tablet, şerit formda %9,3, çözelti şeklinde ise 34 mg/ml olarak tespit edildi. Haziran ve temmuz aylarında alınan bal numunelerin analizleri sonucunda; kurabiye formda kalıntı miktarı için Haziran’da 6,01 ppb ve Temmuz için 3,00 ppb; şerit form için Haziran’da 13,29 ppb ve Temmuz’da 2,05 ppb; çözelti şekli için ise Haziran’da 8,71 ppb ve Temmuz’da 3,81 ppb olarak tespit edildi.

Anahtar Kelimeler: Bal, Balarısı, Farmasötik Şekil, Kalıntı, Koumafos, Varroa jacobsoni.