Çürük gelişimi üzerine Türk propolisinin in vitro ve in vivo etkisinin incelenmesi

Soley Arslan
Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Anabilim Dalı, 2009, 91 s.
TEZ NO: 247582
Sorgu Penceresine TEZ NO’yu yazarak Ayrıntılı Bilgi ve PDF dökümana ulaşmak için tıklayınız

ÖZET
Propolis arılar tarafından üretilen reçine içeren bir maddedir. Çok sayıda biyolojik aktiviteye sahip olan propolisin diş çürüğünün kontrolünde potansiyel uygulamalarıyla ilgili bazı araştırmalar mevcuttur. Bu çalışmanın amacı Türk propolisinin çürük gelişimi üzerine in vitro ve in vivo etkisini değerlendirmekti.Çalışmanın in vitro bölümünde; propolis etanol, metanol, kloroform, hekzan, etil asetat, ve propilen glikol ile fraksiyonlarına ayrıldı. Propilen glikol dışındaki çözücüler buharlaştırılarak uzaklaştırıldı ve propolis özütleri elde edildi. Özütler % 80 etanolde çözülerek, propolis + propilen glikol karışımı ise filtre kağıdından süzülerek direkt kullanıldı. Bu özütlerin, in vitro antimikrobiyal aktivitesinin belirlenmesi için mutans grubu streptokokların (Streptococcus mutans ve Streptococus sobrinus) çoğalması ve cam yüzeye tutunmaları üzerine etkileri araştırıldı.İn vivo çürük çalışmasında ise, altmış Wistar albino dişi rat Streptococcus sobrinus ile enfekte edildi. Kontrol grubu (Grup1) dışındaki ratların dişleri ; propolisin etanol özütü (Grup 2), propolisin hekzan özütü (Grup 3), % 0,2 klorhekzidin (Grup 4, pozitif kontrol grubu) ve % 80 etanol (Grup 5) ile günde iki kez fırçalandı. Beş hafta sonunda ratlar CO2 asfiksasyonu ile sakrifiye edildi. Sol alt çeneleri aseptik olarak diseke edilerek dental plaktaki Streptoccocus sobrinus düzeyi belirlendi. Çürük tayini için sol ve sağ mandibuladaki molar dişler kullanıldı. Çürük değerlendirilmesinde Keyes skorlama sistemi kullanıldı.Propolisin etanol özütü, ratların dental plağında bulunan Streptococcus sobrinus sayısını pozitif kontrol grubuna benzer oranda azaltıcı etki göstermiştir. Propolisin etanol özütü ve propolisin hekzan özütü uygulanan gruplar kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, bu gruplarda düz yüzey ve sulkus çürüğünün anlamlı şekilde azaldığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, propolisin etanol özütü uygulanan grubun çürük skoru, propolisin hekzan özütü uygulanan gruba göre rakamsal olarak daha düşük bulunmuştur.Bu çalışma Türk propolisinin mutans streptokoklara karşı iyi bir in vitro ve in vivo antimikrobiyal aktiviteye sahip olduğunu göstermiştir. İlaveten, propolisin diş çürüğü oluşumunu engellemede klorhekzidin kadar etkili olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Antimikrobiyal aktivite; Streptococcus sobrinus; Streptococus mutans; propolis; çürük