Bursa ve çevresindeki arı işletmelerinde mikotik infeksiyonların teşhisi

Ayşe Ebru Borum
Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, 2006, 78 s.
TEZ NO: 192793
Sorgu Penceresine TEZ NO’yu yazarak Ayrıntılı Bilgi ve PDF dökümana ulaşmak için tıklayınız

ÖZET
Bu çalışmada, 2003 ve 2005 yılları arasında Bursa merkezinde ve çevresinde bulunan arıcılık işletmelerindeki 1850 kovan mikotik infeksiyonlar yönünden incelendi. Klinik incelemede mikotik infeksiyondan şüpheli bulunan 20 kovandan mumya larva ve işçi arıörnekleri alındı. Bu örneklerden laboratuvarda farklı metotlar ile etken izolasyonu yapıldı. İzolasyon için lactic acide ve yeast extract katılmış potato dextrose agar (PDA) ve saborauddextrose agar (SDA) ile, %20 dextrose içeren malt yeast agar (MY20) (malt agar + %4 yeastextract + % 20 dextrose), patojen mantar besiyeri, czapeks dox agar ve yeast glukoz fosfat(YGPS) agar kullanıldı. İzole edilen mantarların identifikasyonu, koloni özellikleri incelenerek ve spor ölçümleri ile yapıldı. Şüpheli 20 kovanda ölü ve mumifiye larvaların renkleri beyaz, siyah ve griydi. Bu kovanlara ait larva ve işçi arıların tümünden Ascosphaeraapis (A. apis) (%100), 4 (%20) kovandaki işçi arı örneklerinden ise ayrıca Penicillium spp.izole edildi. A. apis’in işçi arılardan izole edilmesi, chalkbrood (Kireç hastalığı) hastalığının bulaşmasında işçi arıların rolü olduğunu göstermiştir. A .apis’in en iyi gelişim ve üreme gösterdiği besiyerinin lactic acide ve yeast extract’lı potato dextrose agar olduğu belirlendi. İdentifikasyon çalışmalarında A. apis’in spor kesesi çaplarının 37-121 µm, spor toplarıçaplarının 7-18.5 µm, askosporların uzunluk/genişlik oranı 1-2.1 µm bulundu. Kovan taramalarında, çeşitli predispozisyon faktörleri incelendi. Mantar infeksiyonu bulguları görülen ve A. apis izolasyonu yapılan 20 kovanın 19’unda (%95) “Varroa” infestasyonu, 15 kovanın (%75) çevresinde uzun boylu bitkiler, 14 kovanın ise (%70) yerdenyüksekliğinin 30 cm.’den az olduğu belirlendi. Ayrıca 17 kovanda (%84) eski petek kullanımı, 14 kovanda (%70) petek aktarımı, 7 (%35) arılığın çevresinde zirai ilaç, 17 kovanda (%85) ise antibiyotik uygulaması saptandı. İnfeksiyon saptanan kovanların sahiplerine faktörlerinin düzeltilmesi önerildi. Alınan önlemler sonrasında tedavi uygulamaksızın bütün kovanlardaki infeksiyon tablosunun klinik olarak kaybolduğu saptandı. Bu kovanlardan tekrar alınan örneklerden yapılan ekimlerde mantar etkeni üremesi görülmedi.

Anahtar Kelimeler: Bal arısı, Mantar infeksiyonları, Ascosphaera apis, Predispozisyon faktörleri