Erzurum şartlarında arı kolonilerindeki varroa bulaşıklık düzeyinin kışlatmaya; yemleme, mera ve ana arı çıkış ağırlığının koloni performansına etkileri

FERAT GENÇ
Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Anabilim Dalı, 1990, 116 s.
TEZ NO: 13083
Sorgu Penceresine TEZ NO’yu yazarak Ayrıntılı Bilgi ve PDF dökümana ulaşmak için tıklayınız

ÖZET
Bu çalışmada, bal arısı kolonilerinin kışlatma öncesindeki varroa bulaşıklık düzeylerinin kışlama kabiliyetine etkisi ile yemleme, mer’a ve ana arı çıkış ağırlığı faktörlerinin koloni gelişimine ve bal verimine etkisi araştırılmıştır. Materyal olarak Erzurum yöresinde hakim “arı tipi** kullanılmıştır. Koloniler A, B ve C olmak üzere herbirinde 20 koloni olan üç gruba ayrılmışlardır. Fakat B ve C grubu kolonilerin toplamı D olarak adlandırılmış ve kışlama kabili yeti A ile D muamele gruplarında incelenmiştir. Kışlatma öncesinde bütün koloniler kovan tipi, arı varlığı, ana arı çıkış ağırlığı ve besin stoku bakımından eşitlenmiştir. Koloniler aynı oda şartlarında içerde kışlatılmıştır. Fakat, A grubu koloniler % 11.000-0.78 ve D grubu koloniler % 1.155-0.15 düzeyinde varroa ile kışlatılmışlardır. Kışlatma öncesinde bütün koloniler 9′ ar anlı çerçeveye sahip olarak tanzim edilmişlerdir. Kışlatma sonrasında A grubu kolonilerin ortalama 5.125*1.15 ve D grubu kolonilerin ortalama 6. 787*3;. 07 çerçeve oldukları tespit edilmiştir. A ve D grubu kolonilerin kışlatma sırasında varroa Bedeniyle uğradıkları arı kayıpları arasındaki fark, istatistik! olarak çok önemli (P<0.01) bulunmuştur. Bu iki değişken sırasında oldukça yüksek ve çok önemli (P<0.01) negatif bir korelasyon bulunmuştur (A ve D muamele gruplara için sırasıyla -0.897*0.10, -0.691*0. İl). Kışlama kabiliyeti A grubu için i» 57 ve D grubu için $> 75 olarak tespit edilmiştir. Ana nektar akımına kadar B ve C grubu koloniler Uzundere’de, A grubu koloniler ise yıl boyunca il merkezinde tutulmuşlardır. A ve C grubuna aynı kalite ve kantitede yemleme ii yapılmış, B grubuna yemleme yapılmamıştır. Koloni gelişimi, anlı çerçeve adedi, yavrulu çerçeve adedi ve kapalı yavrulu alan olarak incelenmiştir. Alınan sonuçlara göre, Mayıs ayında A grubunda 7.35*0.09, B’de 8.00 *0.15 ve C’de 8.28*0.17 adet olan ortalama anlı çerçeve miktarı koloni grupları için sırasıyla Haziran’da 10.25* 0.65, 12.25*0.46 ve 16.15*0.75 olmuştur. Aynı sırayla Temmuz. da 13.40*0.78, 19.80*0.71 ve 25.55*1.21 adet olarak belirlenen ortalama anlı çerçeve miktarı, Ağustos’da 15.25*1.19, 18.35*0.78 ve 23.90*1. 33’a yükselmiştir. Anlı çerçeve miktarı için A ve C grupları arasındaki fark, sezon boyunca çok önemli (P<0.01) çıkmıştır. B ve C grup ları arasındaki fark Mayısta önemsiz; diğer aylarda çok ö- nemli (P<0.01) bulunmuştur. Aynı yönden B ve A grupları arasındaki fark, Mayıs ve Temmuz’ da çok önemli (P<0.01); Haziran ile Ağustos’ ta önemsizdir. A, B ve C grupları için sırasıyla Mayıs ‘ta 2.75*0.19,3.80* 0.09 ve 3.78*0.12; Haziran’da 4.60*0.18, 4.90*0.14 ve 5.28 ±0.19; Temmuz »da 4.10*0.40, 6.20*0.23 ve 7.10*0.26; Ağustos’ ta ise, 4.00*0.24, 4.90*0.22 ve 5.80*0.22 adet ortalama yavrulu çerçeve olduğu görülmüştür. Yavrulu çerçeve miktarı bakımından A ve C grupları arasındaki fark, bütün aylarda çok önemli (P<0.01); B ve C grupları arasındaki fark ise, Ağustos’ta çok önemli (P<0.01), diğer aylarda önemsiz bulunmuştur. Aynı yönden B ve A grupları arasındaki fark, Haziran’da önemsiz; diğer aylarda çok önemlidir (P < 0.01). Yavrulu alan miktarları için de benzer sonuçlar elde edilmiştir. Bu çalışmada yemleme, mer’a ve ana arı çıkış ağırlığı faktörlerinin koloni gelişiminde çok önemli düzeyde etkili İÜ oldukları belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, ölçüm yapılan bütün aylarda koloni gelişim unsurlarına ait regresyonların hepsi çok önemlidir (P<0.01). Ana arı çıkış ağırlığı için elde edilen regresyon katsayıları diğer faktörlerin regresyon katsayılarından (Ağustos ayı hariç) çok düşüktür. Koloni gelişiminde en etkili faktör genellikle mer’a olmuştur. Yörede ana nektar akımının Haziran ayı ortalarında başlayıp yaklaşık bir ay sürdüğü tespit edilmiştir. Ortalama süzme bal verimi A grubunda 7.5*1.38 kg/koloni, B’de 10.6±1.05 kg/koloni ve C’de 14.7-0.93 kg/koloni olarak belirlenmiş tir. Bal verimi bakımından muamele grupları arasındaki fark çok önemli (P<0.01) bulunmuştur. Duncan Çoklu Karşılaştırma testi sonuçlarına göre, bal verimi açısından C ile B grupları arasındaki fark, önemli (P<0.05); C ile A grupları arasındaki fark, çok önemlidir (P < 0.01). A ve B gruplarının bal verimleri arasındaki fark istatistik! olarak önemsiz çıkmıştır. C grubu koloniler B’ye göre 1.38 ve A’ ya göre 1.96 katı da ha fazla bal vermişlerdir. Aynı yönden B grubu kolonilerin A’ya üstünlüğü 1.41 nispetindedir. Koloni gelişimi ile A,B,C muamele gruplarındaki bal verimi arasında daima pozitif ve çok önemli (P<0.01) yüksek korelasyonlar elde edilmiştir.