Kafkas ve Anadolu Balarısı Irkları ile Karşılıklı Melezlerinin Morfolojik, Fizyolojik ve Davranış Özellikleri

GENÇ, Ferat; DODOLOĞLU, Ahmet
TÜBİTAK VHAG Proje No. 1331 ( 197V028 ), 1999: 1-100
Makale No: 43405
Sorgu Penceresine MAKALE NO’yu yazarak Ayrıntılı Bilgi ve PDF dökümana ulaşmak için tıklayınız

ÖZET
Bu çalışma, Kafkas ve Anadolu balarısı (Apis mellifera L.) ırkları karşılıklı melezlerinin morfolojik, fizyolojik ve davranış özellikleri bakımından incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Grupların kışlatma ve üretim dönemleri için hesaplanan yaşama gücü değerleri sırasıyla Kafkas grubu için % 73.33 ve % 100, Kafkas x Anadolu grubu için % 86.66 ve %100, Anadolu x Kafkas grubu için % 93.33 ve % 92.86 ve Anadolu grubu için % 93.33 ve % 80.58 olarak bulunmuştur. Farklı gruplardaki ( Kafkas, Kafkas x Anadolu, Anadolu x Kafkas ve Anadolu) kolonilerin ortalama gıda tüketimi sırasıyla 9.09+0.68 kg/koloni, 6.62+0.72 kg/koloni, 7.9310.57 kg/koloni ve 7.2910.97 kg/koloni olarak tespit edilmiştir. Ortalama populasyon azalması ise aynı sırayla % 43.45+3.40, % 43.5313.71, % 40.71+3.89 ve % 31.11+5.09 olarak belirlenmiştir. Kafkas, Kafkas x Anadolu, Anadolu x Kafkas ve Anadolu gruplarında ortalama arılı çerçeve miktarları sırasıyla 10.89+0.82, 11.37+0.67, 12.1410.75 ve 12.39+0.85 adet/koloni ve ortalama yavrulu alan miktarı ise aynı sırayla 400.13143.91, , ve 415.12+40.48 cm2/koloni olmuştur. Genotiplerin (Kafkas, Kafkas x Anadolu, Anadolu x Kafkas ve Anadolu) nektar akımı dönemindeki ortalama ağırlık kazançlan sırasıyla 18.3612.27, 16.6911.36, 21.3912.73 ve 22.2712.26 kg/koloni olarak bulunmuştur. Bir dakikada uçuşa çıkan ortalama an sayıları sırasıyla 88.71111.18, 92.8619.25, 98.00114.62 ve 104.14+16.92 adet/koloni olmuş ve ortalama bal verimleri sırasıyla 7.9512.19, 8.4311.50, 11.7911.71 ve 11.1711.45 kg/koloni olarak belirlenmiştir. Genotiplerin (Kafkas, Kafkas x Anadolu, Anadolu x Kafkas ve Anadolu) ortalama iğne sayılan sırasıyla 4:14+0.77, 6.0011.23, 11.4312.26 ve 16.5712.34 adet/koloni; transforme edilmiş ortalama yağmacı kovan sayılan sırasıyla 3.2710.25, 3.7410.14, 3.6410.26 ve 4.4010.26 vetransforme edilmiş ortalama oğul eğilimi değerleri ise sırasıyla 1.18±0.48, 0.95±0.17, 1.19±0.26 ve 1.07±0.28 olmuştur. Diskriminat analizine dahil edilen 22 morfolojik karekterden 7’sinin (sırasıyla dil uzunluğu, üçüncü tergit genişliği, ön kanat uzunluğu, arka bacak uzunluğu, keçe bant genişliği, parlak zemin genişliği ve kübital a damar uzunluğu) grupların tasnifinde önemli düzeyde etkili oldukları bulunmuştur (P<0.0001). Birinci diskirminant fonksiyonunun incelenen karekterler açısından mevcut varyansın % 95.98’ini, ikinci diskirminant fonksiyonunun % 2.99’unu ve üçüncü diskirminant fonksiyonunun ise % 1.18’ini oluşturduğu belirlenmiştir. Örnek bireylerin diskriminant fonksiyonlannca doğru sınıflandırma düzeyi Kafkas grubu için % 100, Kafkas x Anadolu grubu için % 93.33, Anadolu x Kafkas grubu için % 93.33 ve Anadolu grubu için % 100 olarak bulunmuştur. Kafkas ve Anadolu genotiplerini temsil eden örnekler faklı kümeler oluştururken, Kafkas x Anadolu ve Anadolu x Kafkas genotiplerinde bir iç içe geçmenin olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Balarısı (Apis mellifera L.) genotipleri; Koloni Performansı; fizyolojik; morfolojik ve davranış özellikleri