MURAT CAKIR

Buradaki kovancıyı yaptığı kovandan dolayı değil, bunu medyaya yansıtıp reklamını yapmayı başardığı için tebrik etmek lazım. Pazarlama için gerekli olan ilk adımı sıfır maliyetle çok güzel atmış.

Tabi bunun ilk defa düşünülmüş olması, patentinin alınması falan filan bunlar işin hikaye kısımları.

Patentini almak demek, benzeri model ve malzeme ile aynısının başkası tarafından üretilememesi demek. Bu mümkün değil. Kullandığı malzeme de kendisi tarafından keşfedilmiş bir malzeme olmadığı için bu tür imalata patent alamaz.

Arıcılıkla ilgilenen ve kendi kovanını yapmak isteyen her arıcının kafasından böyle alternatif ve ucuz malzemelerle kovan yapma fikri geçmiştir.

Fakat şu ana kadar ahşaba karşı alternatif olacak yüzde yüz kullanışlı bir model henüz ortaya çıkmadı.

Çünkü dışı kontraplak, içi strafor sistemlerde birbirine yapıştırılan malzemenin zamanla atma problemi var. En azından benim şimdiye kadar gördüğüm bu tür uygulamalar hiç de ömür boyu kullanılabilecek evladiyelik kovanlar şeklinde durmuyordu.

Çok kaliteli yonga levhalardan yapma kalkınca da ham ahşaptan daha pahalıya geliyor.

Ama dediğim gibi kovan üreten arkadaşı burdan tebrik ediyorum, arıcılıkla ilgili bir çok kurum kendi sorunlarını medyaya aktaramazken, o bu düşüncesinin medyada yer almasını sağlamış.

Arkadaşlar,

Halil Bilenin sitesinde ya da forumda başka arkadaşların yazdığı varroa mücadelesi ile ilgili yazılarda şöyle ortak bir fikir var; varroa mücadelesi entegre bir mücadeledir.

Yani bazılarının iddia ettiği gibi, varroanın kökünü kazıyacak sihirli bir ilaç ya da sihirli tek bir yöntem yok.

Varroa ile mücadelede birbirinden farklı yöntemleri, birbiriyle birleştirilmiş (entegre edilmiş) şekilde kullanmak durumundayız.

Her yöntemin kendine göre avantajları var sakıncaları var.

Ruhsatlı olsa dahi, sentetik ilaçların balmumunda kalıntı bırakma, uzun vadeli kullanımlarında varroanın o ilaca karşı direnç kazanma dezavantajı var.

Bitkisel kökenli kekik vs gibi esansiyel yağların yanlış kullanımlarında yağmacılık problemi doğurdukları şikayetlerini duyuyoruz.

Organik asitler ise kullanımında titizlik gerektiren maddeler. Bloglarda formik asitten parmaklarını soydurmuş arkadaşların resimlerini görüyorsunuz.

Erkek arı imhasının ise eğer ana arı üretiyor ya da doğal oğul alıyorsak erkek arı nüfusu problemine yol açma sakıncası var.

Yani varroa mücadelesinde tek olarak önereceğimiz her yönteme itiraz edebilecek noktaları rahatlıkla bulabiliriz.

Gelelim erkek arı imha ederek varroa mücadelesi yöntemine.

Varroa ile mücadele yöntemlerini ayrıntılı anlatan metinlere bakarsanız, 4 türlü yöntemin anlatıldığını görürsünüz.

1) Sentetik İlaçlar

2) Organik asitler

3) Bitkisel yağlar

4) Biyo teknik yöntemler.

Bu tartışılan yöntem de biyo teknik mücadele yöntemlerine ait olan ve bir çok yabancı kaynakta önerilen bir yöntem.

Tabi burda erkek arı imhası bütün çerçeveleri elimize ayırıp, pirinç ayıklar gibi o çerçevelerin üzerinden erkek arı gözü ayırma anlamına gelmiyor.

Yöntem Uğur Gök arkadaşımızın anlattığı gibi, Kılavuz peteksiz bir çerçeveye yaptırılan erkek arı gözlerinin, kapandıktan sonra çerçevenin komple imhasıyla uygulanıyor.

Varroalar erkek arı gözlerini tercih ettikleri için, 1 çerçeve erkek arı pupasını imha ettiğiniz zaman, binlerle ifade edilen sayıda varroayı da imha etmiş oluyorsunuz.

İkinci bir yöntem de, bal akışının başladığı dönemde ana arıyı, etrafına ana ızgarası takılmış bir çerçeveye hapsederek, sadece o çerçevede yumurtlatmak. Böylece hem bal akışı döneminde koloni yavru yetiştirmekle uğraşmıyor, bal artışı sağlanıyor; hem de üremek isteyen bütün varroalar o çerçeveye girdiği için, bize bunu imha etmek kalıyor.

Bu yöntem yılda 2 kere ve doğru zamanlama uygulandığında, eğer çok aşırı varroa nüfusu yoksa, ilaç kullanmaya gerek kalmayacak şekilde varroayı azalttığı literatürde yazıyor.

Tabi Emin Önal arkadaşa da şunu söylemek isterim.

Bu yöntem batıda geliştirilmiş. Batılı anlamdaki teknik arıcılıkta zaten doğal oğul kavramı yok. Ana arı ıslah kriterlerinde oğula eğilim azlığı, bal toplama kriterinden bile daha önemli olarak değerlendiriliyor.

Bir de arıcılığın gelişkin olduğu yerlerde, arıcılar kendi analarını üretmekle uğraşmıyor. Bunu yüksek genetik özelliği sahip ana arılar yetiştiren kurumlar yapıyor.

O yüzden o şartlarda arıcılık yapanların erkek arıya hiç mi hiç ihtiyacı yok.

Zaten ayrı bir çerçeveye aşırı erkek gözü yaptırarak bu çerçeveyi imha etmek, kolonideki bütün erkek arıların da imha edildiği anlamına gelmiyor. İllaki ihtiyacı karşılayacak bir erkek arı nüfusu olur, hepsini imha etmemiz mümkün değil.

Kış için gıdasız kalma riski yok. En büyük risk şubat sonu mart başıyla birlikte ortaya çıkıyor. Arının yoğun yavrulamaya ve uçuşa başladığı bu dönemde bal stokları hızlı bir şekilde azalıyor.

Bal bıraktıysanız fazla endişeye ve takviyeye gerek yok.

Erken ilkbaharda başlarsanız problem olmaz.

Bir arıcılık kitabından aynen aktarıyorum:

Yapılan araştırmalara göre böceğin dişisi Nisan-Mayıs aylarında salgıladığı bir mumlu, pamuksu madde ile kesemsi bir yuva yapıp bu yuvanın içine 200-300 adet yumurta koyar. Genelde yumurtaların bırakıldıkları yerler, ağaç gövdelerinin ve yaşlı dalların kuru kabukları arası ve ağaç gövdelerinin toprak seviyesindeki kök kısmıdır.

1-1.5 ay sonra yumurtalar çatlayarak yavrular çıkar. Genç yavrular (larvalar) ağaçların sürgün ve dallarına tırmanarak buralara yerleşir ve beslenirler. Ergin larvalar, kışı salgıladıkları mum yünü altında geçirirler.

Böcek Kızılçam ve Karaçamların bulunduğu her alanda yaşayabilir. Yeterki iklim uygun olsun.

Nisan ayında önce basralı orman dolaşılıp, ağaç diplerindeki ve ağaç gövdelerinin güney tarafındaki toprağa yakın yerlerdeki böcek kümeleri tespit edilmelidir. Bu kümeler genellikle beyaz pamukçuklar olarak görülürler. Ergin yani yumurtlamaya hazır böcekler bu kümelerin içindedir.

Nisan ayı sonlarında havanın yağmurlu ve soğuk olmadığı günlerde, kümeler toplanıp karton koliler veya sandık gibi ambalajlara konmalı, kümeler sıkıştırılmamalı, ıslatılmamalı ve üşütülmemelidir. Bu kümelerde ergin böcekler yumurtlama dönemindedirler.

Aşılanacak yörelere getirilen kümelerden birer avuç olmak üzere ağaçların tam güney yönüne gövdenin toprakla birleştiği yere konulmalı, kümenin üstü kuru çam ibreleri ile örtülmelidir.

Yeni yöredeki hava şartlarına göre bazı hallerde ergin böcekler, doğrudan kümeden çıkarak tırmanıp uygun yer seçer ve yumurtlayarak ölürler. Bazen de kümenin içine yumurtlayarak ölürler. Her iki durumda da yumurtadan çıkan küçük larvalar ağacın özsuyunu emebileceği dallara tırmanarak kendilerine uygun yer seçer ve emgi yapmaya yani beslenmeye başlarlar.

Umarım bu alıntı sorulan soruları cevabı olmuştur.

Ali Osman Bey,

1 kavanozunu dahi sattırmayın demişsiniz zaten kavanoz satma imkanları yok Çünkü şekerle besleme yaptırarak üretilen balların yüzde 90’ı petek olarak satılıyor.

Etrafınızdaki marketlere ya da bal satan yerlere bakın, pırıl pırıl güzellikte, üzerinde en ufak leke olmayan, bütün gözleri doldurulmuş ve sırlanmış balları gördüğünüzde, acaba benim kovanlardaki petek ballar niye böyle olmuyor düşüncesine kapıldığınızda sebebini anlayın

Arıcılık kongresinde bu tür besleme yapılarak üretilen balların merkez borsasının Erzurum olduğunu, toptan petekli bal fiyatının 7 ytl olduğunu öğrendik.

Ayrıca şunu da öğrendim, bu şekilde üretim de bir bilgi ve tecrübe gerektiriyor, her arıcı bunu yapamıyor.

Biz kendi aramızda bu sene arı yavruya yatmadı, bal getirmedi gibi muhabbetler yaparken, o tür arıcılar da ya bu sene benim arı şeker yemedi muhabbeti yapıyormuş.

Yani arıya şeker yedirmenin de zamanlaması ve tekniği var. Bizim ilkbahar ve sonbahar beslemelerine bakarak, ben arıya ne kadar şeker verirsen o kadarını alır diye düşünüyordum.

Meğer zamanlamasını doğru yapmazsan arı istediğin kadar şekeri almıyor bir yerden sonra tıkanıyormuş.

Sonuçta ülkemizde özellikle petekli bal üretiminde bu tarz uygulamalar çok yaygın. İsmine de endüstriyel bal ya da sanayi balı deniyor.

Dikkatinizi çekmiştir, yuvarlak kasnağa peteksiz bal yaptırılarak karakovan balı diye satılıyor. Bu tür ballarda arılara seri üretim yaptırmak doğal yollardan zaten mümkün değil. Karakovandan yıllık üretim ne kadarsa, fenni kovandan da bu şekilde o kadar olur.

Ben 2 sene önce köydeki arılarımda denedim, arı çok güçlü olmasına rağmen nektar akımı bitinceye kadar peteği indirip komple bütün çerçeveyi dolduramıyor.

Buradaki temel problem gıda kodeksimizden kaynaklanıyor.

Kodeksimiz sanayi balını ayrı bir kategori olarak ele almıyor.

Batıda birçok ülkede bu tür ballar ayrı kategoride değerlendiriliyor.

Satıcı balın üzerine şuruptan yapıldığını yazıyor, alıcı bunu bilerek alıyor.

Bizde kodeks bunu öngörmediği için bu ballar çiçek balı kategorisinde satılıyor, tüketici aldatılıyor.

Bir de toptan fiyatı 7 ytl olan balın karakovan balı diye 50 ytl ye tüketiciye satıldığını düşünün.

Arkadaşlar sorulara cevap verirken eğer karşı tarafta yanlış anlaşılmalar oluyorsa, verdiğimiz cevabın da buna katkıda bulunmuş olabileceğini düşünmek lazım.

Arının çamda uzun süre kalıp kalmaması, doğrudan çamdaki balla ilgili değil.

Arının yavruya yatabilmesi için kovana polen akışı olması gerekiyor.

Polen ise çiçek açan bitkilerden elde ediliyor.

Birçok çam ormanında ise (elbette istisnaları vardır) diğer bitki örtüsü çok zayıf.

Binlerce hektar alanda kurulu bir çam ormanının ortasına arıyı koyduğunuzda, arının uçuş mesafesinde polen taşıyabileceği bitki örtüsü yoksa, arı böyle bir ortamda yavru işini durdurur.

Ama bir tarafı açık alan ve değişik bitki örtüsüne sahip, diğer tarafı orman olan bir yer bulduysanız, arı çam ağacından balını getirirken, açık araziden de polenini taşır, yavrusunu yapar.

Kısacası, arının yavrulama etkinliği çam balı ile doğrudan ilişkili değil. Büyük Çam ormanlarında arının polen ihtiyacını karşılayacak bitki örtüsü olmaması problemi doğuruyor.

Polen kaynaklarına yakın bir ormanda söylenen bu problemler doğal olarak olmaz.

Hüseyin Balkaya arkadaşımızın söylediği konu malesef bugün sektörün kanayan bir yarası durumunda.

Ana arı teşviği kesilirse bütün bu süreç tersine döner mi o da tartışılabilecek bir konu.

Bana kalırsa temel problem genel bilinç düzeyiyle ilgili.

Zaten anaarı teşviği ya da diğer çiftçilikle ilgili teşvikler sonsuza kadar sürecek uygulamalar değil. Teşvik kararı belli süreler için alınıyor.

Eskiden devlet çiftçinin malını satın alıp, kendi depolarında çürütüyordu.

Yeni uygulamayla buna son verildi ve geçiş aşaması için çiftçiye doğrudan yardım uygulaması başlatıldı. Çok emin değilim ama bunun süresi de 5 yıldı.

Bunu müsait bir zaman araştırmak lazım.