Beyazkovan Arıcılık Bir başka WordPress sitesi
Forum Replies Created
-
İletiler
-
İKİNCİ BALLIK
Sayın Abbiyo,
Forumda, Arıcılıkta Mevsimsel Çalışmalar- Ben Nerde Hata Yaptım başlığına verdiğim cevapta ayrıntılı olarak açıkladım. Geriden gelecek arı mevcudu- kapalı göz takip edilerek fazla sıkışmadan kat verilir.Verdiğiniz ikinci ilaveye birinci ilaveden iki veya daha fazla ballı çıta çekilir,yanına uygun sayıda dalak verilir.DOMİNO TAŞI ETKİSİ
Çok sayıda insanın bir araya gelerek hazırladıkları domino taşları ile resim ve harita oluşturduklarını izlemişsinizdir. Bir taşın devrilmesi ile başlayan hareketlenme binlerce taşın belirli bir sürede devrilmesi ile sonuçlanır. Bu kadar güzel bir sonucun oluşması için günlerce hatta aylarca uğraşmak gerekir.
Tarım ve hayvancılıkla ilgili çalışmalar da periyodik- zamana yayılmış belirli çalışmaların yapılmasını gerektirir. Bunun için yapılması gereken en önemli şey kayıt tutmaktır. Geçen yılın kayıtlarına baktığımızda vasat, vasatın altında ve vasatın üstünde olan kolonileri kolayca tespit edebilirsiniz. Gelişme hızını beğenmediğiniz kolonilerin analarını mutlaka değişmelisiniz.
Haftalık olarak yaptığımız kayıtlara bakarak ne yapmamız gerektiğini planlayabiliriz. Örneğin; bugün (19haziran) 15 çıtalık bir kolonide sekiz kapalı gözlü çıta varsa iki hafta içerisinde koloni mevcudu ikiye katlanacak demektir. Ay sonunda 25-30 çıtaya ulaşmanız gerekir. Bildiğiniz gibi kapalı gözlerden en geç 12 gün sonra yavru çıkışı tamamlanacaktır. Aynı sürede ömrünü tamamlayanların yerine bir çıta doğduğunu kabul etsek yedi çıtadan x5.000=35.000 adet genç arı koloniye katılacak demektir. Dokuz temmuzdan itibaren de tarlacı olacaklar, uygun yerde iseniz ayçiçeği balı alabileceksiniz.
Arıcı bu iki haftalık süre içerisinde arılığa uğramazsak ne olur: öncelikle uygun olmayan yerlere petek örerek boşuna çalışmış olur. İşsiz kalan arılar ilave kenarlarında toplanıp salkım oluşturarak oğul eğilimi başlatır. Belki de bir- birkaç oğul dahi verebilir.
Benim az sayıda arım olduğu için kolayca uyguladığım bir metot var. Sekiz Kapalı, iki Polenli, bir Haftalıklı, iki Günlüklü, iki Ballı, üç yeni Dalak yazmak yerine, baş harflerini kullanarak çıtaları doğudan batıya, harflerle defterime kaydediyorum. Buna göre:
BKDGKKGDKP-BKHKKKDP (18 çıta)
Hafta içi son çıtanın yanını kontrol ederek yığılma varsa iki dalağı ilavede 13 ve 18. sıraya veriyorum. Bir hafta sonra beş ve altıncı çıtayı ilaveye çekiyorum, yumurta atılmış olan 3 ve 8 numarayı kuluçkalığın ortasına doğru 4. ve 7. sıraya kaydırıyorum. Üç ve sekize dalak veriyorum.
Özetle arının tarlacı olmadan önceki 21 günlük sürede yavru bakmasını ve petek kabartması için uygun ortamı, hafta sonu tam kontrol yaparken, hafta içi de en az bir defa, sadece ilaveyi gözlemleyerek sağlamaya çalışıyorum. Bal akımına kadar kuluçkanın ortasında bulunan tüm çıtalar yenilenmiş oluyor, Allah izin verirse, baharda bu yıl olduğu gibi, temiz çıtalarda gelişme daha hızlı olacak…
Sayın Sait Bey,
Siz doğru şeyleri yaptığınıza inanıyorsanız, sizin nerede hata yaptığınızı bu kadar mesafeden bizim söylememiz doğru olmayacaktır. Size yakın bir arıcının çalışmasını izlemeli yada başarılı olduğuna inandığınız bir arıcıya koloni kontrolü yaptırmalısınız. Ben dört yılda öğrenemediğim püf noktasını, 300-400 arısı olan profesyonel bir arıcının arılığına giderek, iki- üç saatte yaptığı koloni kontrollerini ve çıta düzenini izleyerek öğrendim.NERDEEEEN NEREYE!
2004 ilk defa iki arı kolonisi satın almıştım. Fazla güçlü olmasın yazıktır, ölür, kaçar- göçer, çevreye zararı olur diye düşündüm. Arıcı da sağ olsun; varroalı, anası yaşlı, sim- siyah petekli arıları bana vermişti. Benim acemiliğim de eklenince aldığım beş oğul ve bölme 2004 yılı Aralık ayında söndüler. Yeniden aldığım arılarla 2006 yılı kışını sıfır kayıpla atlatmıştım.
2005-2006-2007 yılları bana çok şey öğretti. Öğrenmeye de devam ediyorum. Üç yıllık takip sonucu verim artışı gerçekleşti. Gelecek yıl bal almayı planladığım kolonileri bu yıldan çekirdek koloni olarak hazırlıyorum.
Allah izin verirse bu sezon benim en iyi sezonum olacak. Bu sezon bölgemizde yağışların devam etmesi verimi artırıyor.
37 çıtada bir adet,
30 çıtada bir adet,
24 çıtada bir adet,
20 çıtada iki adet,
15 çıtada bir adet,
5 çıtada hasta bir adet kolonim var.
Bunların dışında
4 adet üç çıtalık oğulum oldu,
7 adet üç çıtalık bölme yaptım.
10 ruşette (20x20x28 cm) ana arım mevcut.MASKE
Sayın Şekerli,
Yazılan yazıda veya söylenen sözde, şu anda sizin adınızı kullanarak yaptığım gibi bir hitap cümlesi yoksa, sözü dinleyen veya okuyan herkese hitap eder. Başlığı sizin açmanız, ilk sizin yazı yazmış olmanız, ardından gelen yazıların sizi eleştirmek için yazıldığını göstermez.
Demet hanım’ın beni çok iyi anladığını düşünüyorum.
Tekrar okudum, 21 cümleden oluşan yazının bütününe bakmadan bir cümlesine takılmışsınız. O da maske kullandığınız için zaten sizinle ilgili değil. Sizde o gün yaptığınız şeylerin hepsinin doğru olduğunu iddia edecek durumda değilsiniz. Bunu bile dikkat ederseniz sizi incitmeden, okuyucuya ifade edebilmek için kendi uygulamamı anlatmışım…
Siteyi son bir ay içerisinde 13.218 kişi ziyaret etmiş. Yazdığınız yazı ve konu ile ilgili katılımlar 312 defa okunmuş. Arıcılıkla ilgili tüm çalışmaları denemek isteyenler yeni arıcılar oluyor. Son zamanların modası MASKESİZ arı bakımı… Geçen yıl, yakın bir köyde, ömrü boyunca arısı olan bir kişi 70 yaşında bu yüzden öldü. Cenazesini görenlerin anlattığına göre yüzünde, özellikle göz çevresinde iğne batmayan yer kalmamış… Bu yüzden dertliyim… Arıcılığa yeni başlayan veya başlayacak olanları uyarmak bizim görevimiz.MELEKE KAZANMAK
Motor ustası anahtar tutmayı, şoför vites değiştirmeyi, berber saç kesmeyi gözü kapalı yapmaya başlarlar. Arı yetiştiricileri de yaptıkları gözlem ve edindikleri tecrübe sonucu neyi yapıp- yapmayacaklarına karar verirler.
Daha önce forumda Genel Arıcılık- Sert Arı başlığında da arıların hırçınlaşma sebeplerini açıklamaya çalışmıştım. Buna göre çok sakin olan bir arı bir günlüğüne hatta birkaç dakikalığına dahi hırçınlaşabiliyor.
Çevremizde de maskesiz arı kovanını açanları görebiliriz. Bazen ben de ruşet kovanları kontrol ederken maske ve eldiven kullanmıyorum. Çıta veya şerbet verirken çok sakin de olabilirler. Ancak bu tedbirsiz davranmamızı gerektirmez. Ayrıca arıcılık bir gösteri, artistlik- aktrislik sergileme alanı değildir. Haftalık kontrolde imkân ölçüsünde tüm çıtaları tek- tek inceliyorum. Bu kontrol sırasında maske ve arıcı eldivenimi mutlaka giyerim, bir dar pantolon üzerine geniş bir pantolon giyerim, ayaklarımda çizme mutlaka bulunur. Terlediğimde yüzümü- gözümü silmek için bir tülbendi boynuma bağlarım.
Arılar çıldırdığında ben aldığım tedbirlere güvenerek içlerinde rahatça hareket ederim. Ancak inatlarına hareket etmemeye çalışırım. Sakin bir şekilde bu kovanı kapatırım, ikindi vakti sakinleşmiş olursa sabah saatlerinde bitiremediğim operasyonu tamamlarım, sakinleşmezse akşam şerbet verir, bir sonraki gün sabahında veya en yakın zamanda operasyonu tamamlarım.
Benim çok tekrarladığım bir sözüm var. İnsanın başına kaza bir defa gelir, ikinci defa kaza gelecek kadar hayatta kalamayabilirsiniz. 40 km hızla giden bir araç sabit cisme- duvara çarptığında dördüncü kattan düşmüş gibi insanlar zarar görürmüş. Balkondan bir defa düşme, suda bir defa boğulma, binlerce arı tarafından bir defa sokulma hakkınız var; ikincisi bir şansınız yok, zaten ölmüş olursunuz. İnsanlardan uzakta olduğunuz ve insanların çoğu arıdan korktuğundan sizi saatlerce arının içinden çıkaran dahi bulamayabilirsiniz.
Kazasız belasız sezon geçirmeniz dileğiyle…KABARTILMIŞ PETEK
Petek kabartma faaliyetinin başlayabilmesi için kovan içi ısının yüksek olması şarttır. Yavrularını, hatta kendilerini ısıtamayacak kadar az sayıda arının petek kabartması da mümkün olmaz. Kovan içi ısının yükseltilmesi için yer daraltma ve ek yemleme yapmak zorunludur. Bir ilaveyi dolduracak kadar petek örmek için ortalama 15 kg bal tüketmeleri gerektiği de doğru bir bilgidir. Bu dönemde şurup vermezseniz sezon sonunda 15 kg eksik bal alırsınız.
Kuvvetli koloniler kuluçkalığı dolduracak kadar arttığında rahatlıkla petek kabartabilirler. Sıcaklık gölgede 20 derecenin üzerine çıktığında petek örme ve kuluçka faaliyeti de artar.
NE YAPMALI?
Öncelikle kolonilerimizi petek örme faaliyeti yüksek arılardan oluşturmalıyız. Bol nektar ve polen veren Ballıbaba (keloğlan) denilen çiçekler açtığında ilavede petek kabarttırmalıyız. Şurup vermeye devam etmeliyiz. Güçlü kolonilerde petek örmek isteyen arılara dalak vermediğimizde dil attığını, şerbetliğe petek ördüğünü görmüşsünüzdür. Onlar ördükçe bu petekleri alarak depolamalıyız.
NASIL KULANMALIYIZ?
1-Kuluçka faaliyetinin devam etmesini istediğimiz kolonilere 3.8. sıralara kabartılmış çıta vermeliyiz.
2-Zayıf kolonilere de, enerjilerini yavru sahasını ısıtmaya harcasınlar diye, istediği kadar kabartılmış çıta vermeliyiz.
3-Oğul- bölme arılara bal akımı sona erdikten sonra bu çıtalardan vererek kışa kadar 7-8 çıtaya çıkarmaya çalışmalıyız.
4-Bal akımının yoğunlaştığı günlerde isteyen kolonilere vermeliyiz.
5-Elimizde kalırsa muhafaza etmeli, ilkbaharda hazine değerindeki petekleri yavru gelişimi için kolonilerimize vermeliyiz.SEZON SONU
Demet Hanım, bal akımının bitiş tarihini hesaba katarak çalışma yapmanız lazım. Bu gün kapalı gözden çıkacak olan arılar 10 Haziranda tarlacı olacaklar. Eğer bölgenizde o dönemde tarlacıya ihtiyaç yoksa oğul arılara takviye verebilirsiniz. Benim uygulamam ikinci ilaveyi atmak, ikinci ilaveye ballı çıtaların yarısını çekmek. Bahsettiğiniz yüksüğe biz “şımarık yüksüğü” adını veriyoruz. Bunları bozmaya devam etmeli, ana arıyı görmek şartıyla kapalı gözleri dahi her hafta bozabilirsiniz.KRALİÇELER GÜNÜ
Ben de tüm annelerin Anneler Gününü kutlarım.
11 Mayıs benim için de çok özel ve güzel bir gün oldu. Demet Hanımın yaşadıklarını yaşıyormuş gibi oldum. Bir bölmeden çıkan arılar diğer kovanların üzerlerine konmaya başladı. Su püskürterek toplanmalarına engel oldum. Kovana dönmelerini sağladım. Daha önceden oğul vermesinler diye ikişer çıta böldüğüm ve böylece yedi bölme oluşturduğum için kargaşayı daha hafif atlattım. Bu güne kadar yaptıklarımı Kuru Larva Transferinde (Sayın Egehan’a göre çok uzun) anlatmıştım.
Bölmenin birisinden bir saat içerisinde 7 tane ana resmen elime doğdu. Çıkanı delikli kibrit kutularına aldım. Yanındaki bölmenin üzerine bırakarak kapattım.
İkindi vakti bir çıtayı üç ruşete silkelemek suretiyle 6 ruşeti arı ile doldurup karanlık odaya aldım. Akşam saatlerinde girişlerden ana arıları tek -tek bıraktım. İki gece karanlık yerde bıraktıktan sonra gölgelik bir yere yerleştirerek girişlerini açacağım. Geçen hafta yaptığım çalışmalarla birlikte 15 ruşetin tamamına ana vermiş oldum. Artık çıkan analara dokunmayacağım. Yaptığım bölmeler kendi analarını seçecekler.
Bir gün önce çıkan analardan üç tanesini de akrabamın üç bölmesine kafes ve kekle birlikte vermiştim. Kabullendiklerini gösterir hareketleri görünce 24 saat sonra serbest bıraktım.
Ruşetler bakalım ne kadar işe yarayacak!.. Yumurtlamaya başlayanları almadan önce yeniden larva transferi yapıcak, alınan ananın yerine ana çıkışına iki gün kalan yüksük verilecek.
Yazıyı bitirince baktım da Sayın Egehan haklı galiba. Forum için bu kadar yazı çok fazla gibi. Bir blog ta biz açsak, güncellemeden aylarca bıraksak ayıp olur. Böyle iyi be…TECRÜBE KAZANMAK
Kuru larva transferi yaptığım 15 yüksükten 2 tanesi tuttu. Bu memeleri çıkmasına iki gün kala ruşet kovanlarıma verdim. Bir tanesinde çıkış oldu. Diğerinin üzerine petekte kabartmış olduklarından kurcalamadım. Ama arıların çalışması, petek örmeleri ananın varlığını gösteriyor.
İlk transfer demememde bazı hatalar yaptım. Hava serindi, işlem 10 dakika sürdü, çıtayı 50 metreden uzağa götürüp getirdim. İlk denemede bu sonuç bile benim için yeterli. Birkaç gün sonra tekrar transfer yapmayı düşünüyorum. Bu defa sulu (arı sütlü) larva transferini deneyeceğim. Birde yüksük taşıma çıtasını oğul eğilimi yüksek kovana vereceğim. İlk seferde çalışması kolay olsun diye son derece uysal, yüksük hazırlamış ama süt koymamış kolonide ana üretmeye kalkmıştım. Yüksük taşıma çıtasındaki iki yüksük dışında üç tane de kendi çıtalarında meme yapmışlardı. Bu durum yüksük taşıma çıtası verdiğim arının oğul eğiliminin düşük olduğunu gösteriyor.
Transfer için larvalarını aldığım, 15 çıtaya ulaşan arım aynı günlerde doğal oğul hazırlığına girişti. Yüksüklerde süt görünce önce üç kovana böldüm. Anayı bıraktığım bir kovandan kontrollü olarak bir mayısta oğul aldım. Oldu dört adet kovan (oğul) arı. Ana memeleri kapanıncaya kadar şerbet verdim.
Memeler kapanınca sıra 2006 yılında yaptırdığım, “Ana Üretimi” başlığında açıkladığım, üç bölmeli kovanlara geldi. Anasız kovanları bölümlere ikişer- üçer çıta yerleştirdim. Bir ana arılı, yedi tane ana arısız bölme oluştu.
Bu da yetmedi. Boşta kalan 13 adet ruşetlere ana arı verme planı yaptım. Günlük olarak bölmeleri takip ediyorum. Çıkan anaları, delikler açtığım kibrit kutularına incitmeden alıyorum. Yüksük taşıma çıtası verdiğim kovandan bir- iki çıta arıyı üç ruşeti yan yana getirerek silkeliyorum. Tarlacıların bir kısmı uçtuktan sonra kapatıyorum. Bazılarına kibrit kutusunda delikler açıp ana verdim, kutuya sahip çıkan olmayınca anayı serbest bıraktım. Gölgelik bir yere altı tanesini dizdim.
Ruşetlerin bir kısmında iki su bardağı kadar, bazılarında ise bir su bardağı kadar arı kaldı, tarlacıları eski kovanlarına döndü. Son olarak bulduğum üç anayı verdiğim ruşetleri ise karanlık ve serin bir odaya aldım. Birkaç gün sonra dışarı çıkarmayı planlıyorum.
Birkaç ana daha aldıktan sonra bölmeleri kendi haline bırakacağım. Sezon sonunda 8-10 çıtaya ulaşmalarını bekliyorum.
Bu işlemlerden sonra yumurtası kapanan ruşetlerden aldığım analarla 2006 doğumluları değişmeyi düşünüyorum. Artan olursa üç bölmeli dört kovanımda çekirdek koloniler oluşturmaya devam edeceğim.
Demet hanımın (analar günü başlığında) kaçırdığı fırsatı ben kaçırmadım. Teknik arıcılığa ne derece uygun bilemiyorum… Ama oğul eğilimine girmiş arıların yetiştirdiği anaların kaliteli olacağını okumuştum. En geç iki yılda bir ana değişimini de uygulayabilirsem çok iyi olacağına inanıyorum.HIRÇIN ARI
Çalışılan arının hırçın, sert, sinirli, agresif, saldırgan vb. olması arıcılıkta en son istenen durumdur. Bu tür arılardan ana arı üretmek gelecek yıllarda da aynı sorunların devam etmesine sebep olur.
Arı ırkımızın özelliklerini belirleyen bir diğer etmen erkek arılardır. Ana arının çiftleştiği erkeklerin özellikleri ana arıyı tohumlama oranlarına göre kolonide de etkili olur. Afrika arıları ile ilgili bir belgeselde izlemiştim. Ana arının yumurtladığı işçilerden yaklaşık dörtte biri bile Afrikalı erkeklerin spermleri ile tohumlanmışsa kolonide verilen tepkilerde hâkimiyet Afrikalı arının saldırganlığı ile paralel olmaktadır.
Bölme yapmayı veya ana arı üretimini hedeflediğimiz yıllarda özelliklerini beğendiğimiz kolonilerin erkek arı sayısını çoğaltmalıyız. Buna karşılık saldırgan, hastalıklara dirençsiz, oğul verme eğilimi yüksek, bal veremi düşük, bölgeye uyum sağlayamayan vb. özelliklerdeki arıların var olan erkek gözlerini sır tarağı veya bıçakla bozmalı, geri kalan temizliği işçilere yaptırmalıyız.
Ancak bir arının sinirli diye adlandırılabilmesi için bir sezon boyunca, en azından bir aylık gözlem yapılmalıdır. Buna göre, bir hafta ara ile, birer dakika süre ile, kovan önüne asılarak sallanan siyah kumaş kaplı tenis topuna yaklaşık 10 arı iğnesini bırakırsa normal, 50 civarında iğne bırakırsa agresif demektir.
Arının yer değişikliğini takip eden birkaç gün, oğul vermek istediğinde, ana arısını kaybettiğinde, hastalık sebebiyle, hastalığı tedavi için verilen ilaç sebebiyle, çevredeki gürültü ve titreşim, yüksek gerilim hattına yakın olma vb. sinirli olacağı unutulmamalıdır. Hatta bazı arılar sakinleştirmek için yanlış uygulanan sıcak veya az duman sebebiyle bile sinirlenebiliyorlar.
Arıcının sinirli hareketleri, çalışırken çıkarılan fazla takırtı, sürülen parfüm, aşırı terleme, arıların susuz kalması, yiyecek stoklarının azalması, arılığın yerleşim yerlerinden çok uzak kaldığında evcil olmaktan sıyrılıp yabanileşmesi vb. arıyı saldırganlaştıran durumlardır.
80 defa izlenip te cevap yazılmayınca cevap verme ihtiyacı duydum.YER DARALTMA
Kar çiçeklerinin açmasıyla birlikte yavru büyütme faaliyetleri hız kazanır. Bu dönemde yer daraltması yapmak zorunludur.Kışa 8-10 çıta üzerinde giren arıların 3-5 çıta çıktığını görürüz. Böyle durumlarda arının basmadığı, üzerinde durmadığı, mümkünse balı bitmiş, yavrusuz; mümkün değilse kenarlardaki ballı ve küflü çıtaları almak gerekir.
Yer daraltma ve ek yemlerle beslemenin önemini okuduktan sonra bu yıl doğruları yaptım. Sivas şartlarında, meyve çiçekleri yeni açtığı halde ilave vermeye başladım.YAPAY OĞUL
Sitenin Arıcının Takvimi- Oğul Dönemi başlığında ayrıntılı olarak anlatılıyor.
Oğul vermek isteyen arılardan üretilen ana arılar en kaliteli, en iyi beslenmiş analardır. Anasız bıraktığımız kovanlara dört gün sonra operasyon uygulayarak yüksükleri bozuyoruz, bu ortamı suni olarak oluşturuyoruz, nitelikli kolonilerden alınan larvalarla aşılanmış yüksükleri veriyoruz.
Eğer kolonide bulunan ananın yaşını bilmiyorsanız, bırakın oğul hazırlıklarını tamamlasınlar. Kafaya koymuşlarsa kesseniz de biçseniz de ya oğul verecekler, ya da tembel-tembel duracakları, küsecekleri, ana arıyı beslemeyecekleri için bal döneminde tarlacınız olmayacak. Yüksükler kapandıktan sonra üçer çıtalık bölmeler yapın, kovanları birbirine yakın bırakın, analar çıksın yumurtlamaya başlasın, bal döneminden önce en beğendiğiniz ananın bulunduğu kovanda koku vererek usulüne uygun olarak birleştirin. Boşta kalan anaları değerlendirmek size kalmış.
Oğul verme davranışı bazı ırklarda kalıtsal hale gelmiş olabilir. Onlar uçup dala konmadığı sürece korkmayın. Köy tavuğu yumurtasını kuluçka makinesine koyunca çıkan civciv de fabrika tavuğu oluyor, yumurtluyor ama kuluçkaya yatmıyor. Doğan ana arı diğer yüksükleri bozuyor, üç çıta arıdan oğul çıkışı yapmaya kalkmıyor.ERKEK GÖZÜ
Koloni sayısını artırmak istiyorsanız, yapacağınız bölmeden en az onbeş gün önce erkek arı gözlerinin yapıldığını görmeniz gerekir. Mumlar kusursuz takılmışsa kolay kolay erkek arı gözü yapmazlar. Biz bu işi suni olarak elde etmek zorundayız. Geçen yıldan kalan üst tarafı ballı eski çıtanın alt tarafını keserek yarım çıta olarak veriyoruz.İki günde erkek gözü ile çıta tamamlanıyor, yumurta da atılıyor.Dikkat edilecek bir kaç nokta var: bölme yapacağımız, ana arı üreteceğimiz koloni dışındaki, verimli olduğuna inandığımız koloniye bu çıtayı vermeliyiz. Yakın akraba evliliği arılar için de sorunlu…Mümkünse birkaç koloniye aynı anda bu özellikte çıta vermek daha iyi olacaktır.KAT VERME
Sitenin Arıcının Takvimi -Bal Akımı bölümünde kat verirken nelere dikkat etmek gerektiği anlatılıyor. Bunlara ek olarak birkaç şey eklemek istedim.
300-400 arısı olan ve kışı sıfıra yakın kayıpla atlatan bir arıcıda gördüğüm metodu sizlerle paylaşmak isterim. İlaveye iki kenardaki ballı çıtaları öncelikle alıyor. Haziranda bu eski çıtaları alarak balını süzüyor ve mum olarak ayırıyor. Kuluçkalığın 3 ve 8. sırasına kabartılmış çıta veriyor. Bundan sonra ilaveye çıta çekerken ortadaki kapalı gözlü çıtaları çekmeye ve 3-8. sıralara çıta vermeye devam ediyor. Kışa girerken ortadaki çatalar temiz çıta, iki baştaki çıtalar önceki yıldan kalmış eski çıta olarak giriyor.
8-9 çıta arı kaplı ise ve kapalı gözlü çıtalardan büyük miktarda çıkış başlamışsa ilave verme zamanı gelmiş demektir. İlaveye öncelikle kenardaki ballı çıtlardan en az bir tanesi çekilir, yanına varsa kabartılmış, yoksa dalak verilir. Kuluçkalıkta boşalan yerlere kabartılmış çıta verilerek yumurta sahası açılır. İlavedeki çıtalarla birlikte kuluçka üzeri de Z şeklinde örtülür. Kapalı yavrulu çıta çekilmesi de mümkündür, ancak arıların üzerini kaplamaması durumunda yavru çürüğü oluşma riski vardır. Bazı yerlerde ilavede 10 çıta doldurulmuş halde verilmesi, kapalı gözlü çıtaların ilavenin ortasına yerleştirilmesi de anlatılıyor… Ancak gece ile gündüz sıcaklıkları arasındaki fark 14-18 derece olduğundan bu yöntemde yavru hastalıkları açısından risk taşıyor.Kat verildiği halde arı yukarı çıkmıyorsa, arının mevcudu az da olabilir.
