SIVASI

NİSAN- MAYIS AYLARINDA NE YAPIYORUZ?

Bitirenlere ikinci defa 500 gram kek verildi.
Kovan değişikleri tamam gibi.
Kovan girişleri tamamen açıldı.
Küflenmiş siyah çıtalar alınarak eritildi.
Hastalık belirtisine rastlanmadı.
Mevcudu az olan arı ailelerinden fazla çıtalar alınarak sıkıştırma yapıldı.
Kar çok geç kalktığından kuluçkalıklarda bal gereğinden fazla.
Polen gelişi ve yavru faaliyeti süper.
Vişneler çiçeklenmeye başladı.
İlk defa ilbahar teşvik şuruplaması yapmamaya karar verdim.
Güçlü arı ailelerinde yavru faaliyeti yedinci çıtalara ulaşmış.
Şımarık yüksüğü yapan birkaç arı ailesi var.
Hafta sonu(5-6 Mayısta) isteyenlere ilave vermeye başlamam gerekecek.
Yazıma başlarken 26 kişinin siteyi- forumu okuduğunu gördüm. Foruma katkılarınızı da görmek isterdim.

BAL HASADI
Artık bal hasadını bitirmiş veya ilavelerdeki son çıtaları almayı bekliyor olmalısınız. Hasada başlamamış olanlar için birkaç önerim olacak.
Arılık olarak kullanılan mekân, yerleşim alanlarından 500 metreden uzak bir mesafedeyse, bal almaya sabahın erken saatlerinde; mutlaka körük yakarak başlamak, zayıfların balını sabah, güçlülerin balını öğlene doğru hasat etmek tavsiye edilir.
Yağma ortaya çıkarsa hasada son verilmeli, yağmalanan kovanın girişinde savunmayı kolaylaştıracak tedbirler alınmalıdır.
Arılık yerleşim alanları arasında ise, akşam ezanına bir saatten de az süre kalınca başlamak, sinirlenen arıların çevremizdekilere vereceği zararı en aza indirecektir. Bu durumda gün aşırı birkaç arı ailesinin balını hasat etmekten başka çare kalmaz.
Alınan balları petekli olarak saklamayı ve pazarlamayı düşünüyorsanız yapacağınız ilk işlem 30×60 ebatlarındaki poşetlere almak olacaktır. Poşetin ağzını iyice kıvırmayı, bantla veya zımba ile iki- üç yerinden tutturmayı unutmamak gerekir. Bir gün dahi geciktirirseniz güve kelebeğine yumurtlama fırsatı verirsiniz. Poşetleme sırasında dahi uçuşan küçük güve kelebeklerinden görülebilir. Bir ay sonra sonuçlarını görmeye başlarsınız.
Geçen yıldan kalan eski mumları eritirken, kış geldiğinden gelişmesini tamamlayamamış, kurtçuk halinde kelebek adaylarının cesetlerine rastlamıştım.12.08.2011

GÜN DÖNÜMÜNDEN (21 HAZİRAN) SONRA OĞUL ÇIKAR MI?

Gün dönümünden sonra bal gelişi artacağı için artık oğul çıkmayacağı öngörülmektedir. Ancak mevcut artışına bağlı olarak temmuz ayında dahi oğul çıktığını (Sivasta) görmüştüm. Bu yıl mayısın son haftasından itibaren bal gelişi de artarak devam ediyor. Oğul çıkmayan birkaç kovana ikinci ilaveleri vererek çıta sayısını 25-30 çıtaya kadar çıkardım.
Geçmiş yıllarda bir- iki avuç, koyun başı kadar, beş çıtalık, yedi çıtalık oğullarım olmuştu. Mayısın son haftasından itibaren her gün arılıkta birkaç saat zaman geçiriyorum. Artık oğul bitti bal geliyor diye düşünürken, 22 Haziranda dikenli akasyalardan birinde bir oğul beni bekliyordu. Bu oğulun diğerlerinden farkı “at kafası” kadar şeklinde tanımlanabilecek kadar büyük olmasıydı.
Bu kadar büyük oğulun hangi kovandan çıktığını araştırdım. Bir aydır otuz çıtada faaliyet gösteren, 20 Mayısta gelişmesini yavaşlatarak bala çalışması için, kuluçkasının üzerine ana ızgarası yerleştirdiğim Y6 idi.
Depodaki ballı altı çıta ile dört mumu yerleştirdiğim kovana yavaşça aldım. Üzerine ana ızgarasını yerleştirdikten sonra akşamı bekledim. Y6 nın çıktığı 30 çıtalık iki ilaveli kovanın ikinci ilavesini içerisindeki en az iki çıtalık arı ( kendi kızları) ile birlikte oğulun üzerine yerleştirdim.
Y6 nın dört mumu kabartarak yavruya yatması bir haftadan fazla süreceğinden, nektar akımının en yoğun olduğu bu günlerde ilaveyi doldurarak bana iade etmelerini ümit ediyorum.
Arıcı kızım ve 20.04.2011 deki Y6

BÖYLESİNİ HİÇ GÖRMEMİŞTİM

2004 yılından itibaren zaman zaman sayısı yirmi kovanı geçen arım oldu. Her yıl bir- iki arımdan bölme oğullar alarak sayıyı artırmaya ve genç analar elde etmeye çalışırdım. Benim için 2008 yılı her şeyin yolunda olduğu, az sayıda arı ailesinden hem bal hem de oğullar aldığım bir yıldı.
2011 baharı bana 2008 yılını hatırlattı. Arıların gelişimi çok hızlı oldu. Havaların ısınmamasından ve sürekli yağmurdan, hatta yedi mayısta yağan beş santimlik kardan dolayı katları birkaç hafta geç verdiğim için arı ailelerinin yarısı oğul verdi. Bal mevsimine girerken kademeli olarak tüm arılarıma kat vermeme rağmen altı arı ikişer- üçer oğul çakardı. Dallardan oğul toplamaya devam ediyorum. Elimde birkaç boş kovan kaldı.
2009 doğumlu anaya sahip baş oğullardan birinde, yeniden kat isteyecek kadar kapalı gözler oluştu. Bu hafta çıkışlar başlayacağı için yeniden kat verdim. Benzer durumda birkaç oğul daha var.
Bal sezonu sona ermeden önce son bir operasyon yapmam gerekiyor. Birbirine çok yakın yerleştirdiğim kovanların girişine koku sıkacağım. Zayıf olanı yerinden kaldırarak arka sıralara alacağım. Tarlacıların güçlü kovan için çalışmasını sağlayacağım.
2010 Temmuz ayı fotoğrafı- Verdiğim ikinci ilaveleri boş olarak geri almıştım.

DALLARDAN OĞUL TOPLAMA ZAMANI

Delikli kibrit kutusuna aldığım, içerisine bal damlatıp birkaç arı bıraktığım B1 ve B3 ölünce olayı doğal akışına bıraktım. Bölmeler kendi analarını seçecekler. Kat vermekte geciktiğim için bir yeşil bir de mavi ana dört çıta arıyla birlikte oğul verdi. Arılığın ön sırasında bulunan bir dikensiz akasya- pırpır dalından aldım. Bunlara üç tane de beyaz ana katıldı. Beyaz analarını yaptığım iki çıtalık bölmelerden çıktığını tahmin ediyorum. Bir çıtadan az olanları minyatür kovanlara aldım. Anlaşıldı 2011 benim için dallardan oğul toplama yılı olacak.
Ocak ayında kışlıktaki arıların resmini tekrar yüklemeyi deneyeceğim.

MAYIS AYINDA NELER YAPILMALI?

İlk ve son çıtasında yavru faaliyeti gördüğüm arı ailelerine kat vermeye 10 Mayısta başladım. Geçen yıllarda 23 Nisanda kat verdiğim arılar olurdu. Bu yıl soğuk ve yağışlı havalardan dolayı işlemleri geciktirmek zorunda kaldım. İnşallah bu gecikmenin bedelini istenmeyen -plansız oğullar olarak ödemem!…
Kat verirken üçüncü ve sekizinci sıraya kabartılmış çıta vermeyi tercih ediyorum. Mümkünse, ballı-polenli veya tamamen kapalı çıtaları alarak 11. ve 12. sıraya diziyorum. Yanına iki kabartılmış çıta daha veriyorum.
Bana göre mazisi iyi olan ve kıştan en güçlü çıkan arı ailesinden bölmeler yapmak ıslah çalışmaları açısından iyi bir yöntem. Nitelikleri uygun bir arı ailesinin doğal oğul hazırlıklarına başlaması için, toplamda üç kilo hazır kek yedirdim. Mayıs başından itibaren iki buçuk litre şurubu gün aşırı verdim.
Sekiz mayısta ana yüksüklerine süt konduğunu, bir kısmının kapandığını gördüm. 10 mayısta ikişer çıtadan oluşan bölmeler yaptım. Bölmelerin birinde 2010 doğumlu ana arı ve kapalı yüksük te var. Ana arının yumurtlamaya devam edebilmesi için bir de kabartılmış çıta vererek çıta sayısını üçe çıkardım. Birkaç gün içerisinde ana arıyı kafese alarak başka bir arı ailesinden üç çıta silkelemek suretiyle iki kilogramlık suni oğul oluşturabilirim.
İki çıtadan oluşan bölme oğulları 10 çıtalık kovanlara yerleştirmek yavru çürüğü oluşmasına sebep olabilir. 2006 yılından bu yana marangoza tarif ederek yaptırdığım, doğu ve batı yönlerinde de girişleri bulunan üç bölmeli kovanları bu iş için kullanıyorum. Aralarda sinek teli çekilmiş kontrplaktan yapılmış bölme tahtaları olduğundan birbirlerini ısıtıyorlar. Ana arının çıkışından sonra birer adet kabartılmış çıta verildiğinde dokuz çıta sığabiliyor.
İki çıtalık bölmeler kışa kadar 8-10 çıtalık güce ulaşabiliyor. 2012 yılında ürün alınabiliyor. Genç analar uçuştan dönemediğinde bölme tahtası çıkarılarak sorunsuz birleşmeleri sağlanabiliyor. Ana arı kaybı yaşayan güçlü kolonilere bu analardan biri alınarak verilebiliyor.
Allah izin verirse,15 Mayıstan itibaren genç analar doğmaya başlayacak. 2008 yılında yaptığım işlemleri tekrarlayarak yedek analar elde etmeye çalışacağım.

NİSAN/MAYIS AYINDA NELER YAPILMALI?

Kıştan çıkan arıların bir tur yavru çıkaracak kadar ancak ömürleri kalmış olur. Kışları soğuk geçen Sivas gibi yerlerde İlk yumurtanın bırakıldığı günden -Şubat ayının son haftası – itibaren yaklaşık iki ay sonra -Nisan ayı sonu- ölen arı miktarı kadar arı yetişmiş olacaktır. İzleyen üçer haftalık dönemlerde koloniler sıkışmaya başlar.
Mevcudun arttığının en iyi göstergesi ilk ve son çıtanın iç yüzlerinde yumurta görülmesidir. İlk ve son çıtanın en az birinde iki yüzünde de yumurta, kurtçuk hatta kapalı gözler görüldüğünde yumurta sahası açmak için çıta takviyesi yapmak gerekir.
Varsa yarım ballı ya da geçen yıl fazla olduğundan kovandan alınan kabartılmış çıtaların verilmesi tercih edilmelidir.
Şurup verilmeye başlanan kolonilere mum takılan yeni çıtalar da verilebilir. Gece sıcaklıkları hala düşük seyrettiğinden son sıraya verilmesi, birinci yüzey kabartıldığında sondan ikinci sıraya verilmesi daha uygun olacaktır.

MART/ NİSAN AYINDA NELER YAPILMALI?

Yiyecek sıkıntısı çeken arılara bal vermenin bir diğer yolu, eşit miktardaki bal ve sıcak suyu karıştırarak şurup halinde vermektir. Şeker şurubundan pahalıya geldiğinden dolayı ve bulaşıcı hastalıklardan korunmak için bal şurubu vermekte pek tavsiye edilmez. Ancak siyah çıtalar üzerinde bulunan 3-5 santimlik bal kemerlerini değerlendirmek için faydalı olabilir.

Siyah mumlar eritmek için parçalanırken, bal kemerleri kesilerek ayrılır. Mum eritmekte kullandığımız kovada ısıtılan suya bal kemerleri parçalanarak bırakılır. Burada amaç mum elde etmekten çok bal şurubu elde etmek olduğundan kaynatılmaz. Karıştırmak suretiyle bal ile mumun ayrılması sağlanır. Süzülerek ayrılan bal şurubu akşam saatlerinde kovan üstü şurupluk ile kovan üzerine veya askılı şurupluk ile kovan içine verilebilir. İlk günlerde bir su bardağı kadar şurup verilmeli, tüketildikçe miktar artırılmalıdır. Ortaya çıkan mum parçalarını da diğer mumlara katarak eritebiliriz.