MAYIS SONUNDA 2. İLAVE NASIL VERİLİR?

Daha önce Bu zamanda ilave verme ve ikinci ilave verme konuları Genel konular başlığı altında değerlendirilmişti. Birde Arıcılıkta Mevsimsel Çalışmalar başlığı altında derli toplu hale getirmek istedim.
Mayıs ayının son haftasından itibaren ikinci ilaveleri vermeye başladığımı yazmıştım. Mayıs ayının son haftasında ikinci ilaveleri vermemiz tesadüf değil. Bir veya iki arı bu seviyeye ulaşmış olsa tesadüf olarak açıklanabilir. On yedi kolonide yedi tanesi ikinci ilavede mum kabartmakla meşgul. Bu hafta sonu dört tanesi daha ikinci ilaveye kavuşabilir. İki yıldır benzer bir performans devam ediyor.
Bölgemdeki arıcalar, bana göre, en az bir ilave gerideler. Ben ilk ilaveleri 18 Nisanda vermeye başladım. 15 gün öncesine kadar mum dahi kabartmıyor diyenler vardı. Anormal olan durum hangisi; ikinci ilaveyi vermek mi, yoksa hala kuluçkalığın dolmasını beklemek mi?
Bence tekniğine uygun yapmaya çalışmaktan kaynaklanıyor olmalı. Peki, hangi davranışlarımız arının ileri veya geri gitmesine sebep olabilir. Bana göre:

ANA ARININ KALİTESİYLE İLGİLİ UYGULAMALAR
1. Ana arıların % 75i çok fazla oğul vermeyen bir arıdan, ana memeleri kapanmadan bölmeler yapılarak elde edilmiş, çok iri oğul yüksüklerinden 2008 yılı mayıs ayının ilk haftasında çıktı. Kışa kadar ben onlara baktım, bu yıl sıra onlarda. Oğul yüksüğünden ana elde etmenin teknik arıcılığa aykırı olduğu anlatılır; bence, zamanlaması en doğru ana arı besleme işini, oğul vermek isteyen koloniler belirleyebiliyor. 12-24 saatlik yerine 72 saatlik larvadan üretilen ticari ana arıların ömrü ancak iki yıl olabilir.
2. 2006 doğumlu anaların tamamına yakını benzer özelliklerdeki arılardan elde edilmişti. 2006 doğumlular da “önden gidenler” arasında yer alıyor. Kuluçkalık ve ilk ilavede hala düzenli yumurta atıyorlar. Çok sayıda kapalı göz var.
3. Ana arıların, bölgemize uyum sağlamış olan, kendi arılığımızdan seçme yapılarak üretilmesi.

SONBAHAR VE İLKBAHAR BESLEMESİ İLE İLGİLİ UYGULAMALAR
1. Ağustos ayının son haftasından başlayarak gün aşırı on defa şurup verilmesi. Nisan ayının 25 inden itibaren gün aşırı bir ay boyunca şurup verilmesi. İlkbahar ve sonbaharda kovan başına üç buçuk ar kilo şeker kullanılması.
2. Ekim ayının ilk haftasında yarımşar kilo kek verilmesi. 28 Şubatta ilk polen geldiği gün yarımşar kilo kek verilmesi.

KULUÇKADAKİ ÇITALARIN YENİLENMESİ İLE İLGİLİ UYGULAMALAR
1. Geçen yıl elde edilen bölmelerin 1. ve 10. çıtaları dışındaki tüm çıtaları yeni idi. 2006 lı anaların bulunduğu kovanlarda da 1.2. ve 9. ve 10. çıtalar dışındaki altı çıta yeni çıta idi.
2. 2006 lı anaların bulunduğu kovanlarda 1. ve 10. çıtalar da ilaveye ilk olarak alındığından üçüncü yıla sadece iki eski çıta devredebiliyor. Bunun da bir çözümü bulunarak 2. ve 9. çıtalarda ilk sırada ilaveye alınarak en geç ikinci yılında kuluçkadaki tüm çıtalar yenilenebilir.

DOĞRU ZAMANDA VARROA MÜCADELESİ İLE İLGİLİ UYGULAMALAR
1. Sivas şartlarında yavru miktarının en az olduğu ekim ayının ortalarında ve cemrelerin düşmeye başladığı 21 Şubattan itibaren on beş günden az olmayan varroa mücadelesi yapılması.

KIŞLATMANIN DOĞRU YAPILMASI İLE İLGİLİ UYGULAMALAR
1. Kasım ayından itibaren kışlatma düzenine geçilmesi. Arı mevcudu fazla olan kovanların 10 çıtalı olarak kışa girmeleri.
2. Nemden korumak için çıtaların üzerine dört kat pamuklu bez örtülmesi. Gazete kâğıdıyla ek yalıtım sağlanması.

YAZLIK ÖRTÜ İLE İLGİLİ UYGULAMALAR
1. Nisan ayı ortalarına kadar kışlatma düzeni ile yola devam edilmesi
2. Nisan ayı ortalarında çıtaların üzerindeki pamuklu bezler kaldırılarak naylon örtülmesi, üzerine tekrar pamuklu bezlerin serilerek su damlacıklarının oluşmasının önlenmesi. Yavru yetiştirmek için gerekli olan sıcaklık yanında nemin de muhafaza edilmesi.

ÇITA VE MUM HAZIRLANMASI İLE İLGİLİ UYGULAMALAR
1. Çıtalar çakıldıktan sonra bir süre kurumaya bırakılması. Telin gerilmesinden kısa süre sonra mumların da takılması. Böylece daha az erkek gözünün hazırlanmasının sağlanması.

KAT VERME İLE İLGİLİ UYGULAMALAR
1. Kuluçkada bulunan arıların son çıtanın yanında toplandığı görüldüğünde 3. ve 8. sıraya varsa kabartılmış; yoksa mumlu çıta vermek.
2. İlave verilirken varsa depodan yarım ballı çıta ile birlikte dalak vermek, yoksa kuluçkanın yavrusuz olan birinci veya onuncu-sonuncu çıtasını ilaveye almak.
3. Nisanda kat vermeye başlandığında ilavedeki iki- üç çıtayı, bunların yanındaki boşluğu ve kuluçkalıktaki diğer 7-8 çıtanın üzerini örtecek şekilde Z şeklinde bez örtülmesi. Kovan kapağının altındaki mutat örtünün de örtülmeye devam edilmesi.
4. İlave doluncaya kadar son sıraya mumlu çıta verilmeye devam edilerek koloninin gücünün iyice gözlenmesi.
5. İkinci ilaveye bir ballı çıta çekerek yanına istedikçe mumlu çıta verilmesi.

GÖZLEM YAPMA İLE İLGİLİ UYGULAMALAR
1. Bahar başlangıcında dışardan gözlem yapılması
2. İlkbaharda girişlerin ihtiyaca göre genişletilmeye devam edilmesi
3. Şurupluklar verildikten sonra uygun olmayan yerlere mum ören kolonilere mumlu çıta verilmesi.
4. Arının hal diliyle söylemeye çalıştığı şeyleri dinlenmesi, verdiği mesajı alınmaya çalışılması.

Burada saydığım sebeplerin dışında da bilerek veya bilmeyerek yaptığımız doğru şeyler olabilir. Daha önce de domino taşı etkisi olarak adlandırdığım bir durum bu. Yapılan her doğru uygulama bir sonraki aşamanın ve sonucun da başarılı olmasını sağlıyor. Ayrıntılı bilgi sitenin Arıcının takvimi bölümü okunduğunda elde edilebilir. Aklımıza takılan sorulara cevaplar bulunabilir.